Strona internetowa zgodna z WCAG 2.1: dostępność cyfrowa dla firm

WCAG to zestaw wytycznych opisujących, jak zbudować stronę, z której skorzysta osoba niewidoma, słabowidząca, niedosłysząca, z niesprawnymi rękami albo z trudnościami poznawczymi. Praktycznie sprowadza się to do czterech rzeczy: treść musi dać się odczytać (kontrast, teksty alternatywne przy zdjęciach), interfejs musi dać się obsłużyć bez myszki, język musi być zrozumiały, a kod poprawny na tyle, by czytnik ekranu wiedział, co jest przyciskiem, a co nagłówkiem. Obowiązujący w Polsce poziom to AA w wersji WCAG 2.1, opisany w europejskiej normie EN 301 549.

Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze obejmuje firmy oferujące konsumentom handel elektroniczny, usługi bankowe, telekomunikacyjne, transport pasażerski, e-booki i dostęp do mediów audiowizualnych. Jeśli sprzedajesz online konsumentom, jesteś w tym gronie. Osobno, od 2019 roku, WCAG 2.1 AA obowiązuje podmioty publiczne, więc jeśli startujesz w przetargach albo obsługujesz urzędy, dostępność strony bywa warunkiem formalnym oferty.

Mikroprzedsiębiorca świadczący usługi, czyli firma zatrudniająca mniej niż 10 osób i mająca roczny obrót lub sumę bilansową poniżej 2 mln euro, jest wyłączony z obowiązków ustawy. Zwolnienie dotyczy usług, nie wprowadzania na rynek produktów objętych ustawą. Warto jednak pamiętać, że w Polsce mieszka kilka milionów osób z niepełnosprawnością, a niedostępny formularz kontaktowy odbiera Ci ich pieniądze niezależnie od tego, czy prawo Cię do niczego nie zmusza. Dostępna strona jest też zwykle szybsza, czytelniejsza na telefonie i lepiej rozumiana przez wyszukiwarki.

Obowiązki weszły w życie 28 czerwca 2025 r. Ustawa przewiduje jednak przepisy przejściowe: usługi świadczone przed tą datą mogą być świadczone na dotychczasowych zasadach nie dłużej niż do 28 czerwca 2030 r. To nie jest zaproszenie do odkładania sprawy o pięć lat. Jeśli w tym czasie i tak planujesz nową stronę (a większość firm wymienia stronę co 3 do 5 lat), taniej jest zbudować ją od razu dostępną, niż zapłacić dwa razy: raz za projekt, drugi raz za jego przerabianie tuż przed terminem.

W praktyce audyty najczęściej wykazują ten sam zestaw błędów: zbyt niski kontrast tekstu wobec tła, brak opisów alternatywnych przy zdjęciach i ikonach, formularze bez etykiet powiązanych z polem, karuzele i menu nieobsługiwalne z klawiatury, brak widocznego obramowania na elemencie aktywnym, nagłówki użyte jako dekoracja zamiast struktury, filmy bez napisów oraz brak deklaracji języka strony. Żadna z tych rzeczy nie jest droga do naprawienia w nowym projekcie. Wszystkie bywają drogie, gdy trzeba je wycinać ze starego szablonu.

Sam audyt dostępności zaczyna się na rynku od około 600 zł do 1 000 zł netto za prostą, kilkupodstronową witrynę i rośnie do kilkunastu tysięcy przy rozbudowanych serwisach. Wdrożenie poprawek na istniejącej stronie kosztuje zwykle więcej niż audyt, bo dotyka szablonu, wtyczek i treści. Dlatego przy stronie starszej niż kilka lat rachunek często wychodzi tak: nowa, dostępna strona firmowa w stałej cenie kosztuje mniej niż audyt plus łatanie starej. Nasze strony budujemy zgodnie z WCAG 2.1 AA w cenie od 1 490 zł, bez dopłaty za dostępność.

Na rynku krążą wtyczki obiecujące zgodność z WCAG po wklejeniu jednej linijki kodu. Organizacje osób niewidomych od lat ostrzegają, że takie nakładki nie naprawiają kodu, tylko doklejają panel z suwakami kontrastu, a bywa, że dodatkowo psują obsługę czytnika ekranu. Żaden widget nie zastąpi poprawnych nagłówków, etykiet formularzy i obsługi klawiatury. Jeśli wykonawca proponuje Ci zgodność za 50 zł miesięcznie w postaci nakładki, kupujesz poczucie bezpieczeństwa, nie dostępność.

Zrób trzy testy. Pierwszy: schowaj mysz i spróbuj klawiszem Tab przejść przez menu, formularz i przycisk wysyłki. Jeśli nie widzisz, gdzie jesteś, albo gdzieś utykasz, masz błąd. Drugi: powiększ stronę do 200 procent w przeglądarce. Jeśli treść zaczyna na siebie nachodzić lub znika, masz błąd. Trzeci: sprawdź kontrast najjaśniejszego szarego tekstu na stronie, na przykład stopki i podpisów. Te trzy testy wyłapują większość realnych problemów. Resztę pokaże audyt.

Wytyczne dostępności i dobre praktyki SEO w dużej mierze się pokrywają. Poprawna hierarchia nagłówków, opisowe teksty alternatywne, sensowne teksty linków zamiast tutaj i czytaj więcej, szybkie ładowanie oraz semantyczny kod to jednocześnie wymogi WCAG i sygnały, których szukają wyszukiwarki. Strona zbudowana pod dostępność startuje w Google z lepszej pozycji, a jej treść jest łatwiejsza do zacytowania także przez asystentów AI. Zgodność to więc wydatek, który wraca dwoma kanałami.